Wirtualny biznes – realne kompetencje? Dowiedz się, jakie korzyści przynoszą symulacje biznesowe w rozwoju uczniów na lekcjach Biznes i Zarządzanie.
Edukacja przez symulacje biznesowe
Szkoły zawodowe posiadają coraz lepiej wyposażone pracownie zawodowe, które umożliwiają uczniom nabywanie praktycznych umiejętności w swojej branży. Pamiętając o konieczności wszechstronnego rozwoju ucznia, również w zakresie umiejętności biznesowych, wiele szkół decyduje się również na rozwijanie infrastruktury służącej praktycznej nauce biznesu i zarządzania poprzez symulacje biznesowe. Na czym polegają zajęcia z wykorzystaniem symulacji biznesowych? Uczniowie pracując na platformie online wcielają się w rolę przedsiębiorców prowadzących firmę produkcyjną, usługową lub handlową. Podejmują realistyczne decyzje biznesowe, otrzymując regularnie ich wyniki. Co ważne, uczniowie konkurują ze sobą na jednym rynku.
Korzystając z symulacji biznesowych uczniowie muszą się mierzyć z codziennymi zadaniami prawdziwych przedsiębiorców. Uczą się tego w jaki sposób pozyskiwać klientów, ustalać ceny, kupować sprzęty i materiały, czy zatrudniać pracowników. Rywalizując na wirtualnym rynku z przedsiębiorstwami prowadzonymi przez ich koleżanki i kolegów będą mogli przekonać się jak konkurencja wpływa na prowadzenie działalności.
Nauka biznesu połączona z zawodem
Większość dostępnych na rynku materiałów dla nauczycieli przedmiotów biznesowych, to treści ogólne, które nie są profilowane pod kątem zawodów. Uczniowie muszą zatem wyobrażać sobie prowadzenie firmy w nieznanych im realiach czy też operować abstrakcyjnymi nazwami produktów, sprzętów, zasobów. Dzięki dostępnym na rynku Branżowym Symulacjom Biznesowym istnieje możliwość dobrania narzędzi do zawodu uczniów czy studenta.
Przykładowo, na profilu mechanicznym można uczyć się biznesu korzystając z symulacji Warsztat samochodowy. Zarządzając wirtualnym warsztatem, użytkownicy podejmują konkretne decyzje w swojej branży np. dotyczących zakupu sprzętu (np. podnośnika, komputera diagnostycznego, wózków narzędziowych itp.) czy też części (kloców hamulcowych, filtrów, rozruszników itp.). Symulacja Salon kosmetyczny operuje z kolei pojęciami branżowymi takimi jak darsonval, autoklaw, wapozon, a w Firmie transportowej użytkownicy utrwalą pojęcia takie jak ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, elektroniczny system poboru opłat, giełda transportowa. Dzięki temu uczniowie i studenci mogą powiązać zajęcia biznesowe z przedmiotami zawodowymi, utrwalać branżowe słownictwo, a przede wszystkim łatwiej odnaleźć się w realiach rynkowych swojej branży.
Zdecydowana większość wykładowców jako jedną z najważniejszych zalet symulacji wskazuje możliwość realizacji zajęć praktycznych, które są oceniane jako ciekawsze i bardziej angażujące.
Dr hab. Sebastian Stępień, prof. UEP z Akademii Nauk Stosowanych im. Stanisława Staszica w Pile, tłumaczy: „zajęcia odbywają się w formie laboratorium, podczas których studenci połączeni w małe grupy podejmują decyzje, a następnie wspólnie analizujemy wyniki takich decyzji. Taka forma zajęć jest ceniona przez studentów jako bliska praktyce gospodarczej, bardziej interesująca, wymagająca samodzielnego myślenia i aktywizująca do działania. Wraz z uzupełniającym komentarzem prowadzącego wykładowcy stanowi kompleksowe podejście do procesu zarządzania firmą i analizy wyników ekonomicznych”.
Nieszablonowa ocena wyników uczestników zajęć
Symulacje biznesowe to narzędzie dydaktyczne, dzięki któremu nauczyciele mogą również weryfikować efekty pracy uczniów . Wbudowana w symulacji karta wyników ocenia jakość decyzji podejmowanych przez zespoły wykorzystując wielokryterialne algorytmy. Po każdej rundzie decyzyjnej tworzony jest ranking zespołów, który może służyć do regularnej oceny uczestników zajęć. Jest on tworzony na podstawie ich wyniku działalności. Na wskaźnik ten ma wpływ 5 czynników promujących zrównoważony rozwój: wynik ekonomiczny, zadowolenie pracowników, zadowolenie klientów, rozwój firmy oraz zadłużenie. Dzięki takiej ocenie, uczymy że biznes, to nie tylko „zarabianie kasy”. Można maksymalizować zysk płacąc pracownikom niskie pensje lub pracując na niskiej jakości materiałach dla klientów, ale to krótkowzroczna strategia. Uczniowie i studenci biorąc udział w symulacji biznesowej szybko zdają sobie sprawę z tego, że warto inwestować w pracowników, traktować klientów fair i rozwijać firmę.
„Symulacje biznesowe bardzo sprawdzają się w przypadku zajęć ze studentami, pozwalają im bowiem na zebranie praktycznych doświadczeń dotyczących prowadzenia własnej firmy. Planowanie działań z uwzględnieniem potrzeb klientów, sytuacji finansowej firmy, działań konkurencji, satysfakcji pracowników uczy jak złożonym procesem jest odpowiedzialność za własny biznes.” – Grażyna Urbanik – Papp, wykładowca, Wyższa Szkołą Europejska im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie
Nowa rola nauczyciela, jako mentora biznesu
W czasach, kiedy wiedza dostępna jest w każdym smartfonie, rola nauczyciela przekracza zwykłe przekazywanie wiadomości. Podczas zajęć z symulacją nauczyciel jest dla uczniów mentorem, przewodnikiem, który pomaga im zrozumieć arkana biznesu.
„Nie mam doświadczenia w prowadzeniu firmy, ponieważ nigdy nie miałam własnej. Miałam więc zawsze pewne obawy opowiadając o tym młodzieży. Podczas szkolenia certyfikującego dla trenerów Branżowych Symulacji Biznesowych musiałam sama zarządzać własną firmą i konkurować z innymi nauczycielami biorącymi ze mną udział w szkoleniu. Dzięki temu udało mi się „doświadczyć” co to znaczy prowadzić własną firmę i uzupełnić wiedzę, którą już posiadałam o umiejętności praktyczne.” opowiada Jolanta Szczepanik-Baran, nauczyciel przedsiębiorczości z Zespołu Szkół nr 1 w Rzeszowie.
Wiedza, umiejętności, kompetencje
„Opinie moich uczniów jednoznacznie wskazują na ogromne zapotrzebowanie na tego rodzaju narzędzia, które pozwalają uczniom rozwinąć ich skrzydła. Doświadczenie pracy grupowej uzyskane podczas gry rozwija ich kompetencje społeczne tak bardzo poszukiwane przez pracodawców na rynku pracy.” – Damian Kaźmierczak, Wyższa Szkoła Bankowa w Opolu
Dr Marcin Krupa z Małopolskiej Uczelni Państwowej im. rotmistrza Witolda Pileckiego w Oświęcimiu podkreśla naukowe wytłumaczenie zastosowania metody symulacji w procesie dydaktycznym. Zgodnie z założeniami stożka doświadczenia Dale’a – gry edukacyjne „zwiększają efektywność nauki z ok. 5-10% do 70-80%”
Prowadzenie biznesu, choć wydawać by się mogło, że jedynie w wirtualnej formie, daje uczniom możliwość nabywania realnej wiedzy, umiejętności i kompetencji. Podejmując decyzje w symulacji uczniowie i studenci w praktyczny sposób poznają pojęcia ekonomiczne, przykładowo: popyt, podaż, prawo popytu, prawo podaży, przychody, koszty, koszty stałe, koszty zmienne, zysk, strata, amortyzacja, książka przychodów i rozchodów, podatek dochodowy, formy zatrudnienia pracowników, wynagrodzenia netto i brutto, koszty pracodawcy. Dodatkowo, symulacje biznesowe przyczyniają się do kształtowania wielu kluczowych umiejętności i kompetencji, przykładowo:
- inicjatywność i przedsiębiorczość – planowanie i wcielanie w życie strategii biznesowych, rozpoznawanie szans biznesowych, ocena i podejmowanie ryzyka, a także ocena własnych mocnych i słabych stron w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej często pomagająca uczniowi odpowiedzieć na pytanie czy ma predyspozycje do prowadzenia swojej firmy,
- umiejętność wyszukiwania, selekcjonowania i krytycznej analizy informacji – analizując wyniki swoje oraz konkurencyjnych firm, uczniowie uczą się analizy danych i wyciągania na ich podstawie wniosków,
- umiejętność rozwiązywania problemów – uczniowie muszą na bieżąco rozwiązywać pojawiające się problemy dotyczące m.in. utraconej sprzedaży, spadającego zadowolenia pracowników lub klientów, spadającej liczby klientów, reagować na działania konkurencji,
- umiejętność pracy zespołowej – dzięki pracy w grupie uczniowie muszą nieustannie ze sobą współpracować, komunikować swoje opinie, negocjować decyzje, dzielić się obowiązkami,
- umiejętność myślenia matematycznego – wykorzystanie umiejętności matematycznych do rozwiązywania problemów biznesowych np. obliczenia wymaganej liczby stanowisk, zapotrzebowania na surowce, przychodów i kosztów,
- kompetencje informatyczne – wykorzystanie arkusza kalkulacyjnego do obliczania przykładowo zapotrzebowania na zasoby, a także prognozowania skutków finansowych podejmowanych decyzji,
- kompetencje społeczne i obywatelskie – negocjacje, radzenie sobie ze stresem, podejmowanie decyzji, praca pod presją czasu, współpraca, asertywność.
Weryfikacja obrazu przedsiębiorcy
Symulacja biznesu, to doświadczenie najbliższe rzeczywistości, dzięki któremu uczniowie lepiej rozumieją z czym wiąże się prowadzenie działalności. Młodzi ludzie często mają mylne pojęcie o prowadzeniu biznesu – dostrzegają tylko korzyści np. możliwość pracy w elastycznych godzinach, wysokie zarobki, networking, firmowy samochód, najnowszy laptop i smartfon, zapominając o drugiej stronie – żmudnej pracy, która nie zawsze daje wyniki natychmiast. Zdarza się, że uczniowie lub studenci, którzy zapytani przed rozpoczęciem zajęć z symulacją, czy chcą mieć własną firmę odpowiadają chórem, że tak, po zajęciach wycofują się z tej deklaracji. Gry ekonomiczne pomagają im zrozumieć problemy, trudności i wyzwania, z którymi mierzą się przedsiębiorcy. Są osoby, które wolą pracować na etacie, wracać do domu bez myślenia o tym, czy jutro przyjdą klienci, jak podnieść zadowolenie pracowników, odpowiedzieć na działanie konkurencji. I to też jest element edukacyjny. Ważne, by pomóc uczniom zrozumieć, czy prowadzenie biznesu to właściwa dla nich ścieżka kariery.
„Są to świetne Symulacje. Korzystanie z nich pozwala rozwijać logiczne myślenie, które potrzebne jest w przyszłości. Dzięki tym Symulacjom, można też nauczyć się wielu podstaw biznesu, a kto wie, czy w przyszłości sami nie będziemy Prezesami wielkiej firmy… Grając w symulacje możesz poczuć się jak prawdziwy Prezes mający pod sobą wielu pracowników.” – Maciej, wykładowca
Podsumowanie
Już ponad 700 szkół w Polsce wykorzystuje Branżowe Symulacje Biznesowe podczas prowadzonych zajęć z biznesu i zarządzania. Ich doświadczenia pokazują, że nauka przedsiębiorczości i prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem odpowiedniego narzędzia TIK nie tylko wpływa ma uatrakcyjnienie i upraktycznienie zajęć, ale pozwala zmienić rolę wykładowcy, a także efektywnie kształcić pożądane kompetencje.
