Każdy prowadzący zna to uczucie: przygotowany materiał, dobrze poukładana prezentacja, a mimo to sala patrzy w telefony albo w okno. Zaangażowanie studentów to nie kwestia charyzmy wykładowcy, to raczej pytanie o to, ile przestrzeni na aktywny udział dajemy im w trakcie zajęć.
Nie trzeba przy tym przebudowywać całego programu. Czasem wystarczy kilka drobnych zmian w sposobie prowadzenia zajęć, żeby studenci zaczęli częściej zabierać głos, zadawać pytania i po prostu lepiej zapamiętywać to, co się dzieje na sali.
Poniżej pięć metod, które sprawdzają się w pracy ze studentami, niezależnie od kierunku.
1. Oddaj studentom decyzje
Ludzie angażują się mocniej, gdy mają realny wpływ na to, co się dzieje, nie tylko wykonują polecenia. Zamiast od razu podawać gotowe rozwiązanie, warto postawić studentów przed wyborem: niech przeanalizują scenariusz, zdecydują, jak by postąpili, i obronią swoje stanowisko przed grupą. Nawet jeśli decyzja okaże się nietrafiona, sama konieczność jej podjęcia uczy więcej niż wysłuchanie gotowej odpowiedzi. Przy okazji ćwiczy się coś, czego trudno nauczyć z podręcznika: odpowiedzialność za własny wybór i argumentowanie pod presją czasu.
2. Pokaż do czego to się przydaje
Prędzej czy później ktoś zapyta: „a po co my się tego właściwie uczymy?”. I to dobre pytanie. Im łatwiej studentowi połączyć teorię z realnym przykładem, tym większa szansa, że temat mu zostanie w głowie. Sprawdzają się tu:
- świeże przykłady z rynku, coś, co działo się w ostatnich tygodniach,
- krótkie case study,
- analiza decyzji konkretnych firm,
- luźna dyskusja o bieżących wydarzeniach gospodarczych.
Samą teorię omówioną podczas wykładu szybko się zapomina. Teoria pokazana na przykładzie z życia, zostaje w pamięci na dłużej.
3. Wprowadź odrobinę rywalizacji
Rywalizacja nie musi kojarzyć się z oceną. Krótkie wyzwanie zespołowe, quiz, ranking grup to wystarczy, żeby na sali wykładowej pojawiły się emocje. A tam, gdzie są emocje, jest i zaangażowanie.
Jedno zastrzeżenie: taka rywalizacja ma budować współpracę w grupach, nie zniechęcać słabszych studentów. Warto to mieć z tyłu głowy przy układaniu zasad.
4. Daj studentom uczyć się przez działanie
To, że aktywne uczestnictwo działa lepiej niż bierne słuchanie, nie jest żadną nowością. Problem w tym, że w praktyce trudno to wdrożyć na zwykłych zajęciach.
Jednym ze sposobów są symulacje biznesowe. Zamiast opowiadać studentom, np. jak zarządza się firmą, pozwala się im samodzielnie ją poprowadzić, z prawdziwymi decyzjami dotyczącymi finansów, marketingu, sprzedaży czy zatrudnienia i z konsekwencjami tych decyzji, które widać na bieżąco.
To bezpieczna przestrzeń na błędy. Student może podjąć ryzykowną decyzję, zobaczyć, jak firma na nią reaguje, i wyciągnąć wnioski, bez realnych konsekwencji, jakie miałby taki błąd w prawdziwym biznesie.
Symulacje sprawdzają się przede wszystkim na kierunkach ekonomicznych, w zarządzaniu, logistyce, przedsiębiorczości czy finansach, ale coraz częściej trafiają też na zajęcia interdyscyplinarne, gdzie liczą się kompetencje przyszłości, a nie tylko wiedza z jednej dziedziny.
5. Regularnie pytaj studentów o zdanie
Zaangażowanie rośnie, gdy studenci czują, że ich opinia faktycznie coś zmienia. Nie trzeba do tego rozbudowanej ankiety. Wystarczą trzy pytania na koniec zajęć:
- Co dziś było najbardziej przydatne?
- Co było niejasne?
- Co warto zmienić następnym razem?
To krótka rozmowa, ale daje prowadzącemu konkretną informację, co działa, a co nie i pokazuje studentom, że mają realny wpływ na to, jak wyglądają zajęcia.
Podsumowanie
Nie ma jednej metody, która zadziała na każdej grupie. Najlepiej sprawdza się mieszanka: dyskusja, analiza przypadków, praca zespołowa i nauka przez doświadczenie. Coraz więcej uczelni sięga też po symulacje biznesowe, bo pozwalają połączyć teorię z praktyką w sposób, którego trudno się spodziewać po tradycyjnym wykładzie. Jedno pozostaje wspólne dla wszystkich metod: student ma być uczestnikiem zajęć, nie tylko ich widzem.
Najczęściej zadawane pytania
Jak zaangażować studentów, którzy nie chcą aktywnie uczestniczyć w zajęciach?
Warto zacząć od małych kroków, krótkich pytań, wyborów w trakcie zajęć czy prostych zadań zespołowych. Studenci rzadko są bierni z natury; częściej brakuje im okazji, żeby się odezwać, albo boją się błędnej odpowiedzi na forum.
Jakie metody aktywizujące sprawdzają się na dużych grupach?
Na dużych grupach wykładowych najlepiej działają metody, które nie wymagają dużo czasu ani indywidualnego kontaktu z każdym studentem: szybkie quizy, głosowania na żywo, krótkie dyskusje w podgrupach czy pytania zadawane w trakcie wykładu, na które studenci odpowiadają np. przez telefon. Kluczem jest krótki czas trwania i jasne zasady. Im prostsza forma, tym łatwiej wdrożyć ją nawet przy stu osobach na sali.
Na czym polegają symulacje biznesowe Revas?
Revas oferuje pięć symulacji, z których każda skupia się na innym aspekcie prowadzenia biznesu:
- Planowanie biznesu – studenci wcielają się w rolę przedsiębiorcy i projektują firmę od podstaw: od pomysłu, przez strategię, aż po rejestrację działalności.
- Zarządzanie firmą – studenci zakładają i prowadzą firmę, podejmując realne decyzje dotyczące klientów, finansów i konkurencji w różnych branżach.
- Reorganizacja firmy – studenci przejmują firmę w kryzysie i tworzą plan naprawczy, podejmując decyzje, które mają przywrócić jej rentowność.https://revas.pl/wp-admin/post.php?action=edit&post=76707#save
- Zarządzanie projektami – studenci wcielają się w rolę menedżera projektu: planują, zarządzają budżetem, reagują na ryzyka i realizują cele w wyznaczonym czasie.
- Zarządzanie finansami osobistymi (Bugeto) – studenci podejmują codzienne decyzje finansowe (budżet, inwestycje, oszczędności) i na bieżąco widzą ich skutki.
Każda symulacja pozwala studentom podejmować decyzje w kontrolowanym środowisku i obserwować ich konsekwencje, dokładnie tak, jak wygląda to w realnym biznesie.
Na jakich kierunkach studiów najlepiej sprawdzają się symulacje biznesowe Revas?
Najczęściej wykorzystuje się je na kierunkach ekonomicznych, w zarządzaniu, logistyce, przedsiębiorczości i finansach, ale coraz częściej trafiają też na zajęcia interdyscyplinarne rozwijające kompetencje przyszłości.
Autor
Natalia Czachor
